Metro số 5 qua Rạch Chiếc: giữ hay cắt hướng tuyến?

Tuổi Trẻ ngày 18/9/2026 đưa tin Tập đoàn Sovico có báo cáo gửi UBND TP.HCM và các sở, ngành, đề xuất giữ hướng quy hoạch metro số 5 đoạn từ ga Tân Cảng qua Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc. Cùng ngày, Thanh Niên dẫn lại nội dung tương tự.

Điều đứng sau đề xuất ấy: khúc tuyến đi qua Rạch Chiếc đang được cân nhắc cắt, và một doanh nghiệp đang lên tiếng xin giữ.

Nếu anh chị đang xem nhà quanh Rạch Chiếc và được nghe rằng "sắp có metro số 5 chạy qua", thì đây là toàn bộ bối cảnh phía sau câu đó.

Chuyện gì vừa xảy ra

Theo Tuổi Trẻ, nội dung báo cáo của Sovico gồm hai phần. Thứ nhất, đề nghị giữ hướng quy hoạch metro số 5 đoạn từ ga Tân Cảng qua Khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc, đi theo trục đường Liên Phường. Thứ hai, đề nghị được nghiên cứu khả thi và đầu tư tuyến metro số 5, đặc biệt là phân đoạn từ trung tâm thành phố qua ga Tân Cảng kéo dài về phía đông để kết nối với đường sắt đô thị Đồng Nai. Sovico cũng đề nghị nghiên cứu phương án vận hành liên thông giữa metro số 5 và metro số 9.

Phía bên kia, đơn vị tư vấn ARUP đang rà soát mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM. Theo Tuổi Trẻ, đề xuất điều chỉnh metro số 5 gồm ba điểm: điểm cuối dừng ở khu vực Tân Cảng; đoạn Tân Cảng – Rạch Chiếc không còn được đề xuất nghiên cứu; đoạn Rạch Chiếc – Long Trường đề xuất thay bằng metro số 9 và kéo dài qua sông Đồng Nai nối với metro số 2 của TP Đồng Nai.

Ủng hộ đề xuất của Sovico có Công ty CP Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group) — nhà đầu tư Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc.

Hai chữ cần đọc kỹ: đề xuất. Chưa có phương án tuyến nào của metro số 5 được phê duyệt.

Hai phương án khác nhau ở đúng một đoạn

Phần chung của cả hai phương án dài hơn phần khác nhau nhiều. Theo quy hoạch hiện hữu, metro số 5 dài khoảng 53,9 km, có 42 nhà ga gồm 17 ga ngầm và 25 ga trên cao, đầu tuyến ở depot Đa Phước (xã Hưng Long) và cuối tuyến ở depot Long Trường (xã Long Bình). Tuyến là bán vành khuyên nối Tây Nam – nội đô – đô thị mới phía đông.

Hướng tuyến chia làm ba khu vực: đoạn phía nam theo Quốc lộ 50, Tùng Thiện Vương, Phù Đổng Thiên Vương, Lý Thường Kiệt; đoạn trung tâm theo Hoàng Văn Thụ, Phan Đăng Lưu, Bạch Đằng, Điện Biên Phủ, Xa lộ Hà Nội; đoạn phía đông theo Xa lộ Hà Nội, Liên Phường, Long Thuận, Long Phước, có nhánh rẽ về Vinhomes Grand Park và ga Song Trác.

Vì sao khúc giữa này lại quan trọng

Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc nằm ở phường Bình Trưng, rộng hơn 186,78 ha, trong đó sân vận động trung tâm rộng 24 ha với 70.000 chỗ ngồi. Dự án động thổ ngày 15/1/2026, tổng mức đầu tư hơn 145.000 tỷ đồng, nhà đầu tư là Công ty TNHH Mặt Trời Vũng Tàu thuộc Sun Group.

Theo Tuổi Trẻ, nhánh phía đông của metro số 5 được tính là hướng kết nối nhanh nhất từ ngã tư Bảy Hiền (giao với tuyến số 2) và sân bay Tân Sơn Nhất (tuyến số 4) tới Khu liên hợp Rạch Chiếc và các khu đô thị mới phía đông. Từ Long Trường, tuyến vượt sông Đồng Nai nối với metro số 2 của Đồng Nai, thành trục nối sân bay Tân Sơn Nhất với sân bay Long Thành.

Trục Liên Phường – Xa lộ Hà Nội là nơi tập trung phần lớn nguồn cung căn hộ của khu vực: Nam Rạch Chiếc 60,21 ha, The Global City, Palm City, cùng The Privé, Palm River, Eaton Park. Một nhà ga nằm trên trục này khác hẳn một nhà ga ở phía bên kia sông.

Metro số 5 đang ở đâu trong hàng đợi

Đây là phần dễ bị bỏ qua nhất khi nghe về quy hoạch.

Ngày 30/7/2026, Báo Sài Gòn Giải Phóng đưa tin tại phiên họp Ban Chỉ đạo phát triển mạng lưới đường sắt TP.HCM: thành phố xác định 8 tuyến đường sắt đô thị ưu tiên đầu tư, hoàn thành trong giai đoạn 2026–2030, tổng chiều dài khoảng 255 km. Thành phố cũng xác định 7 tuyến hoàn thành vào năm 2035, trong đó có metro số 5 (Đa Phước – Long Trường).

Nói cách khác, metro số 5 không nằm trong nhóm tuyến gắn với mốc 2030.

Ngày 13/8/2026, Tuổi Trẻ cho biết TP.HCM sẽ phê duyệt hướng tuyến ba dự án metro trong tháng 8/2026, tổng chiều dài khoảng 89,5 km, vốn sơ bộ khoảng 254.530 tỷ đồng: metro số 1 đoạn Bình Dương – Suối Tiên, metro số 2 đoạn Thủ Dầu Một – TP.HCM, và giai đoạn 1 tuyến metro số 6 đoạn Tân Sơn Nhất – Phú Hữu. Trong danh sách này không có metro số 5.

Cũng trong báo cáo gửi thành phố, Sovico nêu cam kết khởi công metro số 4 (Đông Thạnh – Hiệp Phước) vào đầu năm 2027. Tuyến này cũng thuộc nhóm hoàn thành tới 2035.

Chỗ tôi không tin ngay

Thứ nhất, cả hai bên đang nói đều là bên có lợi ích trực tiếp.

Sovico đề nghị được làm nhà đầu tư metro số 5. Giữ được đoạn tuyến qua Rạch Chiếc nghĩa là dự án họ muốn làm dài hơn, và kết nối được với khu liên hợp thể thao do Sun Group làm. Sun Group là nhà đầu tư khu liên hợp, nên có một nhà ga metro cạnh sân vận động 70.000 chỗ làm tăng giá trị tài sản của chính họ. Hai bên ủng hộ phương án này không phải bên trung lập.

Thứ hai, lý do cắt đoạn tuyến chưa được công bố.

ARUP là đơn vị tư vấn được thành phố thuê rà soát mạng lưới. Việc họ đề xuất điểm cuối dừng ở Tân Cảng và thay đoạn Rạch Chiếc – Long Trường bằng metro số 9 là một thay đổi lớn về cấu trúc tuyến. Nhưng chưa có tài liệu nào cho thấy lý do là chi phí, kỹ thuật, hay hiệu quả khai thác. Khi chưa biết lý do, tôi chưa kết luận bên nào đúng.

Thứ ba, con số diện tích cũng đang lệch giữa các nguồn.

Quy hoạch 1/500 và thông tin của nhà đầu tư ghi khu liên hợp Rạch Chiếc hơn 186,78 ha, trong khi nhiều tài liệu dự án vẫn ghi 212 tới 222 ha. Ba con số này không thể cùng đúng. Ai đang dùng diện tích khu liên hợp để nói về tầm vóc dự án nên hỏi lại nguồn.

Nếu đang cân nhắc mua nhà quanh đây

Ba việc kiểm được trong một buổi:

1. Xin bản đồ quy hoạch đã phê duyệt, đừng xem bản đồ bán hàng. Trên bản đồ bán hàng, metro số 5 thường được vẽ bằng nét liền như một tuyến đã chốt. Bản đồ quy hoạch có số quyết định phê duyệt mới là thứ kiểm được.
2. Hỏi tên nhà ga gần nhất và khoảng cách đi bộ, không hỏi "gần metro không". Với metro số 5, hiện chưa có nhà ga nào được phê duyệt, nên câu trả lời đúng phải là chưa xác định.
3. Tách phần dùng được ngay ra khỏi phần kỳ vọng. Trong khu vực này, metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên đã vận hành thương mại từ ngày 22/12/2024, có ga Rạch Chiếc trên Xa lộ Hà Nội. Đó là hạ tầng đang chạy. Metro số 5 và metro số 9 đều chưa là dự án được duyệt.

Cách kiểm này áp dụng cho mọi bài hạ tầng khác: anh chị xem thêm trạng thái từng công trình quanh bốn dự án An Phú và cách đọc hạ tầng trước khi đọc giá.

Tôi chốt lại thế này

Metro số 5 qua Rạch Chiếc đang có hai phương án ngược nhau, cả hai đều là đề xuất, và tuyến chưa có chủ trương đầu tư. Đây là thông tin để anh chị biết mình đang mua cái gì, chứ không phải thông tin để định giá.

Nếu giá nhà quanh Rạch Chiếc tăng vì một nhà ga metro số 5 chưa được duyệt, phần tăng đó không dựa trên văn bản nào.

Khi thành phố phê duyệt phương án tuyến, tôi sẽ cập nhật lại bài này.